خبرگزاری هرانا – امیررضا پدرام، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در مشهد، دوران محکومیت خود را در زندان وکیلآباد این شهر سپری میکند. وی اخیرا توسط دادگاه انقلاب به شش سال حبس تعزیری محکوم شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امیررضا پدرام، زندانی سیاسی در حال سپری کردن دوران محکومیت خود در زندان وکیلآباد مشهد است.
ماهنامه خط صلح – جمهوری اسلامی، بهعنوان پدیدهای در قالب و جلوهی حکومت مستقر در ایران، از ابتدای استقرارش تاکنون، یکی از اصلیترین اقداماتش این بوده است که هر چیزی را از مفهوم اصلی خودش تهی کند و مفهوم مورد نظر خودش را در آن قالب کرده و به جامعه تحمیل نماید. اتهام جاسوسی نیز از این اصل مبرا نیست، بهطوریکه از ابتدای استقرارش و قالب شدنش به کشور و مردم، برای سرکوب بیشتر از این نوع اتهامزنی بهره برده است. در این مقاله ابتدا با بررسی مفهوم جاسوسی تلاش میکنیم این مفهوم را –که در ادبیات سیاسی و در تاریخ سیاسی جهان وجود داشته و دارد—، توصیف کنیم تا ادامه بتوان از دالان فهم واقعیت به این دریافت رسید که جمهوری اسلامی چگونه از هر مفهومی ابزار سرکوب میسازد و از آن برای کنترل جامعه استفاده میکند. در واقع، آنچه در این مقاله به آن میپردازیم، اگرچه موضوع تازهای نیست، اما کنار زدن پرده از روی الگوهای قدرتورزی جمهوری اسلامی است. شناخت این الگوها سبب میشود با رمزگشایی از آنها، از این فرم امنیتیِ اتهامزنی مشروعیتزدایی شود و جمهوری اسلامی، دستکم از لحاظ بهرهبرداری مفهومی، خلع سلاح گردد.
در جهان معاصر، امنیت ملی به یکی از بنیادیترین ارکان بقا و تداوم حکومتها تبدیل شده است. دولتها برای حفظ اقتدار سیاسی، ثبات اجتماعی و کنترل ساختار قدرت، همواره تلاش میکنند تهدیدات داخلی و خارجی را شناسایی و مدیریت کنند. در این میان، قوانین مرتبط با جرایم امنیتی، بهویژه جرم جاسوسی، جایگاهی ویژه پیدا میکنند؛ زیرا حکومتها جاسوسی را نهفقط یک تخلف حقوقی، بلکه تهدیدی مستقیم علیه موجودیت سیاسی و امنیتی خود تلقی میکنند. به همین دلیل، در شرایط جنگی، بحرانهای امنیتی، ناآرامیهای اجتماعی یا تنشهای ژئوپولیتیکی، روند تشدید قوانین ضدجاسوسی و افزایش مجازاتهای امنیتی معمولاً سرعت بیشتری میگیرد و دولتها از این قوانین بهعنوان ابزاری برای بازدارندگی، کنترل جامعه و مدیریت فضای سیاسی استفاده میکنند.
جاسوسی در مفهوم سیاسی و حقوقی به معنای جمعآوری، انتقال یا افشای اطلاعات محرمانه به سود یک قدرت خارجی یا علیه منافع ملی یک کشور است. در طول تاریخ، نمونههای متعددی از جاسوسان مشهور و اثرگذار وجود داشتهاند که عملکرد آنان بر معادلات سیاسی و نظامی جهان اثر گذاشته است. کلاوس فوش دانشمندی بود که اطلاعات پروژهی هستهای آمریکا را به اتحاد شوروی منتقل کرد و موجب تغییر توازن قدرت اتمی در جهان شد. کیم فیلبی، مامور اطلاعاتی بریتانیا، سالها اطلاعات محرمانهی غرب را در اختیار شوروی قرار میداد و به یکی از مهمترین عوامل نفوذ اطلاعاتی دوران جنگ سرد تبدیل شد. همچنین ماتا هاری در جریان جنگ جهانی اول به اتهام جاسوسی محاکمه و اعدام شد و بعدها به نماد تاریخی جاسوس نفوذی تبدیل گردید. این نمونهها نشان میدهد که جاسوسی میتواند مسیر جنگها، اتحادهای سیاسی و حتی موازنهی قدرت جهانی را تغییر دهد.
اما در کنار جاسوسی واقعی، مسئلهی «اتهام» جاسوسی نیز همواره بخشی از تاریخ سیاست بوده است. در بسیاری از کشورها و حکومتها، بهویژه در دورههای بحران، مخالفان سیاسی، روزنامهنگاران، فعالان مدنی، روشنفکران یا منتقدان حکومت با برچسبهایی مانند عامل بیگانه، عنصر نفوذی یا جاسوس معرفی شدهاند. این فرایند در علوم سیاسی نوعی امنیتیسازی محسوب میشود؛ یعنی تبدیل یک اختلاف سیاسی یا اجتماعی به تهدید امنیتی. در چنین فضایی، مخالف سیاسی بهتدریج از جایگاه یک منتقد خارج شده و به خائن تبدیل میشود. برای مثال، در دوران استالین هزاران نفر با اتهام جاسوسی یا همکاری با دشمن بازداشت، تبعید یا اعدام شدند، در حالیکه بسیاری از این اتهامها هرگز اثبات نشد. در آمریکا نیز در دورهی مککارتی، فضای شدید ضدکمونیستی موجب شد افراد زیادی بدون مدارک قطعی به همکاری با شوروی متهم شوند. این تجربههای تاریخی در جهان نشان میدهد که اتهام جاسوسی گاه بیش از آنکه یک پروندهی حقوقی باشد، به ابزاری سیاسی برای حذف مخالفان، ایجاد ترس و کنترل جامعه تبدیل میشود.
خبرگزاری هرانا – مرتضی مهدی و مهدی خسروی، دو شهروند ساکن سبزوار، با گذشت ماهها از زمان بازداشت، همچنان بهصورت بلاتکلیف در زندان تربت حیدریه نگهداری میشوند. مرتضی مهدی از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و مهدی خسروی در رابطه با درگیریهای نظامی اخیر بازداشت شده است.
خبرگزاری هرانا – درخواست اعاده دادرسی پرونده محمدرضا فقیهی، وکیل دادگستری محبوس در زندان اوین، توسط شعبه ۴۴ دیوان عالی کشور پذیرفته شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، درخواست اعاده دادرسی پرونده محمدرضا فقیهی، وکیل دادگستری، پذیرفته شد.
خبرگزاری هرانا – فردین چیره نژاد و پریسا پیلوا، زوج ساکن لیکک، علیرغم گذشت هشت روز از زمان بازداشت، کماکان در زندان یاسوج بلاتکلیف هستند. این افراد از امکان برقراری تماس و ملاقات با خانواده خود محروم هستند، موضوعی که منجر به افزایش نگرانی نزدیکان آنها شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، بازداشت یک زوج جوان در زندان یاسوج، همچنان ادامه دارد.
خبرگزاری هرانا – مرتضی کیانی، از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در ایذه، توسط شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر، به شش ماه و یک روز حبس محکوم شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مرتضی کیانی با صدور رای بدوی، به حبس محکوم شد.
خبرگزاری هرانا – محکومیت رویا استوار، شهروند بهائی اهل اصفهان، توسط شعبه ۴۷ دادگاه تجدیدنظر این استان عینا تایید شد. وی پیشتر توسط شعبه ۱۱ دادسرای عمومی و انقلاب اصفهان به شش سال حبس و مجازاتهای تکمیلی محکوم شده بود. جامعه جهانی بهائی نسبت به حکم صادرشده علیه این شهروند بهائی ابراز نگرانی کرده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روز سه شنبه ۲۹ اردیبهشت، حکم صادره علیه رویا استوار توسط شعبه ۴۷ دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان عینا تایید شد.
خبرگزاری هرانا – سیدصدرا حسینی، فارغالتحصیل دانشگاه تهران، روز دوشنبه ۱۱ خردادماه، توسط نیروهای امنیتی در تهران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، سیدصدرا حسینی در تهران بازداشت شد.
خبرگزاری هرانا – احکام اسماعیل شیخی نیا و سعید مقصودی، از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، توسط دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان عینا تایید شد. این افراد در یک پرونده قضایی مشترک توسط شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز هر یک به دو سال حبس و مجازتهای تکمیلی محکوم شده بودند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، اسماعیل شیخی نیا و سعید مقصودی به حبس و مجازتهای تکمیلی محکوم شدند
خبرگزاری هرانا – لیلا آفرین و مریم آفرین، زندانیان سیاسی، دوران محکومیت حبس خود را در زندان اوین سپری میکنند. این دو خواهر پیشتر بابت اتهامات سیاسی توسط دادگاه انقلاب، هر کدام به تحمل یک سال حبس محکوم شدند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، لیلا و مریم آفرین، زندانیان سیاسی، در حال تحمل دوران محکومیت خود در زندان اوین هستند.
خبرگزاری هرانا – مطلب احمدیان، زندانی سیاسی که به دلیل وخامت وضعیت جسمانی به بیمارستان اعزام شده بود، پس از انجام چند عمل جراحی روز گذشته به زندان اوین بازگردانده شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مطلب احمدیان به زندان اوین بازگردانده شد.
خبرگزاری هرانا – امیرحسین باقری علویجه، دانشجوی دانشگاه اراک و ساکن شهر علویجه اصفهان روز دوشنبه ۱۱ خردادماه، توسط نیروهای امنیتی در این شهر بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، امیرحسین باقری علویجه بازداشت شد.
خبرگزاری هرانا – مهران انصاری، وکیل پایه یک عضو کانون وکلای استان فارس توسط دادگاه انقلاب شیراز به یک سال حبس محکوم شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مهران انصاری به حبس محکوم شد.
خبرگزاری هرانا – مریم باباجانی، از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در ایذه، توسط شعبه یک دادگاه انقلاب اهواز به ۳۲ سال و شش ماه و دو روز حبس محکوم شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مریم باباجانی، معترض ساکن ایذه، به احکام بلند مدت حبس محکوم شد.
خبرگزاری هرانا – سوری چگینی بابایی، زندانی سیاسی دوران محکومیت خود را در زندان قزوین سپری میکند. وی پیشتر، توسط دادگاه انقلاب قزوین به سه سال حبس و مجازاتهای تکمیلی محکوم شده بود. همچنین او بیش از ۱۴۰ روز است که از ملاقات با خانواده خود محروم مانده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، سوری چگینی بابایی، زندان سیاسی دوران محکومیت خود را در زندان قزوین سپری میکند.
کودکانِ نسیان: نان به بهایِ کودکی
عطیه کلاتی فریمان
پدیدهیِ «کودکانِ کار» در ایران،
پیش از آنکه یک معضلِ اقتصادی باشد، نشاندهندهیِ یک شکستِ ساختاری در سیاستهایِ
حمایتی و توزیعِ عادلانهیِ ثروت است. از نگاهِ سیاسی، حضورِ کودکان در چهارراهها،
کارگاههایِ زیرزمینی و تفکیکِ زباله، محصولِ مستقیمِ سیاستهایی است که در آنها
«نهادِ خانواده» زیرِ بارِ فشارِ تورم و فقرِ فزاینده کمر خم کرده است. وقتی
ساختارِ قدرت در اولویتبندیِ
گردابِ فروپاشی: کالبدشکافیِ انسدادِ ساختاری و فورانِ بحرانهایِمحیطی و سیاسی در ژوئن ۲۰۲۵
ژوئن
۲۰۲۵ (خرداد و تیر ۱۴۰۴) به عنوانِ یکی
از فرسایندهترین مقاطعِ سال، نمایشی عریان از ناتوانیِ ساختارِ قدرت در مدیریتِ
همزمانِ بحرانهایِ طبیعی و گسلهایِ سیاسی بود. در این ماه، با آغازِ زودهنگامِ
چلهیِ تابستان و هجومِ موجهایِ گرمایِ بیسابقه، ناترازیِ لجامگسیختهیِ انرژی
و قطعیِ مکررِ برق و آب در کلانشهرها و مناطقِ محروم، چرخهیِ حیاتِ روزمره و فلجشدنِ
بخشهایِ صنعتی را به همراه داشت. از نگاهِ سیاسی، حاکمیت که با بانکداریِ ورشکسته
و تورمِ رکوردمانند دستوپنج نرم میکرد، به جایِ اتخاذِ راهکارهایِ علمی یا تنشزداییِ
دیپلماسی برایِ جذبِ سرمایه، رویکردِ تدافعی و پلیسیِ خود را در فضایِ عمومی تشدید
کرد تا از تبدیلِ بحرانِ بیآبی و بیبرقی به شورشهایِ معیشتی پیشدستی ملوگیری
کند.
میراثِ پلاسکو: کالبدشکافیِ رانتِ شهری و سقوطِ امنیتِ شهروندان
عطیه کلاتی فریمان
این روندِ بازخوانی، در لایههایِ عمیقترِ جامعه موجی از بیاعتمادیِ
عمومی را نسبت به پروژههایِ جدیدِ عمرانی تزریق کرد. از نگاهِ سیاسی، وقتی
شهروندان در زیرِ نورِ روشنِ روز با پدیدهیِ هولناکِ فرونشستِ زمین در قلبِ
پایتخت یا آتشسوزیهایِ پیاپی در بازارهایِ سنتی و مدرن مواجه شدند، دیگر این
حوادث را به عنوانِ «بلایایِ طبیعی» یا «اتفاقاتِ غیرقابلِ پیشبینی» نپذیرفتند.
افکارِ عمومی این بار تمامِ این نواقص را به عنوانِ خروجیِ مستقیمِ رانتخواری در
صدورِ مجوزها، عدمِ رعایتِ استانداردهایِ مهندسی و سپردنِ پروژههایِ کلانِ شهری
به نهادهایِ انحصاری و خودی قلمداد کرد؛ رویکردی که نشان داد جامعه ریشهیِ ویرانی
را نه در طبیعت یا قضا و قدر، بلکه در بطنِ تصمیمگیریهایِ فاسد و رانتی جستجو میکند.
نورِ امید در زمستانِ بحران: بازگشاییِ نمادینِ فضاهایِ مستقلِ فرهنگیو احیایِ پیوندهایِ اجتماعی
در
فوریه ۲۰۲۵، در میانهیِ تمامِ خبرهایِ تلخِ
سیاسی و فشارهایِ سنگینِ اقتصادی، یکی از رویدادهایِ خوب و امیدبخش در ایران، شکلگیری
و رونقِ دوبارهیِ کانونهایِ مستقلِ فرهنگی، بازگشاییِ برخی کتابفروشیهایِ
بزرگِ پایتخت و احیایِ گالریهایِ هنریِ مستقل بود. از نگاهِ سیاسی و جامعهشناختی،
این اتفاق نشاندهندهیِ یک پویاییِ درونی در بطنِ جامعه بود؛ جایی که مردم و بهویژه
نسلِ جوان، به دور از کانالهایِ رسمی و حکومتی، فضاهایی را برایِ گفتگو، همدلی و
حفظِ هویتِ جمعیِ خود بازآفرینی کردند و نشان دادند که نبضِ پویایِ یک تمدن را نمیتوان
با بخشنامههایِ دستوری متوقف کرد.
این
رویداد، فراتر از یک فعالیتِ فرهنگیِ ساده، بیانیهای آرام اما محکم از سویِ جامعهیِ
مدنی بود که نشان داد برخلافِ تلاشهایِ ساختارِ قدرت برایِ تزریقِ ناامیدی و
منزوی کردنِ شهروندان، «سرمایهیِ اجتماعی» در لایههایِ زیرینِ جامعه هنوز زنده و
زاینده است.
هندسهیِ سرکوب: کالبدشکافیِ اعدامهایِ سیاسی و نقضِ سیستماتیکِ
حقوقِ زنان در آوریل ۲۰۲۵
تحلیلِ
تحولاتِ آوریل ۲۰۲۵ (فروردین و
اردیبهشت ۱۴۰۴) نشان میدهد که
حاکمیت با خروج از تعطیلاتِ نوروزی و مواجهه با واقعیتهایِ تلخِ اقتصادی و
انزوایِ دیپلماتیک، راهبردِ تدافعیِ خود را بر پایهیِ تشدیدِ بیسابقهیِ برخورد
با دو کانونِ اصلیِ تغییر، یعنی «مخالفانِ سیاسی» و «جنبشهایِ زنان»، استوار کرد.
در این ماه، دادرسیهایِ شتابزده، اعدامهایِ پیاپیِ فعالانِ عقیدتی و سیاسی، و
صدورِ احکامِ سنگینِ حبس، ابزارهایِ کلانِ ساختارِ قدرت برایِ تزریقِ وحشت و مهارِ
پتانسیلِ انفجاریِ جامعه بودند؛ فرآیندی که با نقضِ آشکارِ
خبرگزاری هرانا – محشر (محترم) پرندین، نوکیش مسیحی محبوس در زندان اوین، با وجود نیاز فوری به آنژیوگرافی قلب و جراحی تومورهای ناحیه گردن، از رسیدگی تخصصی پزشکی محروم مانده است. وی در هفته گذشته به بیمارستان اعزام شد، اما پس از انجام یک آزمایش، بدون دریافت خدمات درمانی یا تجویز دارو به زندان بازگردانده شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، محشر (محترم) پرندین کماکان از رسیدگی درمانی محروم است.
خبرگزاری هرانا – یاشار دارالشفا، زندانی سیاسی پیشین که ساکن تهران است، امروز توسط نیروهای امنیتی در منزل خود بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، یاشار دارالشفا بازداشت شد.
ماهنامه خط صلح – پس از تصویب و ابلاغ «قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی»، بحثهای گستردهای دربارهی پیامدهای حقوقی، سیاسی و اجتماعی این قانون شکل گرفته است. بسیاری از منتقدان معتقدند که گسترش مفاهیمی چون «همکاری با دولت متخاصم»، «فعالیت امنیتی» و «اقدام علیه امنیت ملی» میتواند مرز میان فعالیتهای مدنی، علمی، رسانهای و امنیتی را بیش از پیش مبهم کرده و زمینهی گسترش نظارت، کنترل و سرکوب اجتماعی را فراهم کند. ماهنامهی خط صلح برای بررسی ابعاد جامعهشناختی این قانون، تاثیر آن بر آزادیهای مدنی، اعتماد اجتماعی، خودسانسوری و امنیتیسازی جامعه، با «سعید پیوندی»، جامعهشناس ایرانی و مدیر مرکز تحقیقاتی LISEC-Lorraine در دانشگاه لورن، به گفتگو نشسته است.
متن گفتگو با سعید پیوندی را در ادامه میخوانید:
از نظر من، این قانون و اقدامات کنونی دستگاه قضایی ایران، سازمانهای اطلاعاتی و نیروهای انتظامی، همه در همین چارچوب قرار میگیرند. یعنی ما با یک فرآیند فراگیر امنیتیسازی در جامعهی ایران سروکار داریم و هرکسی هم میتواند با این تعریف، در حوزههایی چون همکاری با کشورهای خارجی یا کشورهای متخاصم، فعالیتهای امنیتی و مانند آن، متهم شود. میتوان گفت که حکومت، از نظر خودش، تلاش میکند نوعی بازدارندگی برای همکاریهای احتمالیِ برخی افراد جامعه با نیروهای خارجی ایجاد کند. اما در عمل، معنای این امر این است که حکومت به همهی غیرخودیها، به نوعی، مشکوک خواهد بود.
خبرگزاری هرانا – امروز دوشنبه، سمیرا نوروز ناصری، فیلمساز ساکن تهران پس از تفتیش منزلش توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، سمیرا نوروز ناصری بازداشت شد.
گزارشی از آخرین وضعیت امیررضا پدرام در زندان وکیل آباد مشهد خبرگزاری هرانا – امیررضا پدرام، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در مشهد،...
