گزارش ماهانه؛ نگاهی اجمالی به وضعیت حقوق بشر – اردیبهشت ماه ۱۴۰۵
یافتههای کلیدی این گزارش عبارتاند از:
اجرای حکم اعدام در مواردی که فرآیندهای عدالتی منصفانه رعایت نشده است.
سرکوب گسترده آزادی بیان و بازداشتهای خودسرانه.
افزایش نگرانکننده خشونت علیه زنان.
تداوم نقض حقوق کار و شرایط کاری ناعادلانه.
استفاده بیرویه از زور توسط نیروهای انتظامی و امنیتی
مقدمه
حق حیات (اعدام)
- محمد عباسی، از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، محبوس در زندان قزلحصار کرج سحرگاه امروز اعدام شد.
- مهدی رسولی و محمدرضا میری، دو زندانی مرتبط با اعتراضات دیماه، در زندان وکیلآباد مشهد اعدام شدند. این دو پیشتر در پروندهای مرتبط با کشته شدن یک بسیجی به اعدام محکوم شده بودند.
- مرکز رسانه قوه قضاییه اعلام کرد که مهدی فرید، زندانی متهم به جاسوسی، اعدام شد. آقای فرید که کارمند سازمان انرژی اتمی ایران بوده است، از بابت اتهام افساد فیالارض از طریق همکاری با اسرائیل به مجازات مرگ محکوم شده بود.
- احسان حسینیپور حصارلو، متین محمدی، عرفان امیری و مریم هداوند، چهار تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، توسط دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شدند. این احکام در ارتباط با پرونده آتشسوزی مسجد «سیدالشهدا» در شهرستان پاکدشت، علیه این افراد صادر شده است.
آزادی اندیشه و بیان
- حکم شش تن از متهمان پرونده موسوم به “شهرک اکباتان” توسط شعبه ۱۳ دادگاه کیفری یک استان تهران صادر شد. بر اساس رای صادره، میلاد آرمون، علیرضا کفایی و امیرمحمد خوشاقبال به اتهام مشارکت در قتل، هر یک به پرداخت دیه و حبس محکوم شدند. همچنین نوید نجاران، حسین نعمتی و علیرضا برمرزپورناک از اتهام مشارکت در قتل تبرئه شدند. حکم اعدام این افراد پیشتر در دیوان عالی کشور نقض شده بود.
- امید بیات سرمدی، از بازداشت شدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، توسط دادگاه انقلاب تهران به ۲۵ سال حبس محکوم شد.
- سخنگوی قوه قضاییه از توقیف ۲۶۲ ملک در نقاط مختلف ایران خبر داد و اعلام کرد این املاک متعلق به افرادی است که نهادهای قضایی و امنیتی آنها را تحت عنوان «وطنفروش» و «همکار دشمن» معرفی کردهاند.
- مرکز رسانه قوه قضاییه از صدور احکام حبس برای شهروندان در ۱۱ پرونده مربوط به استان آذربایجان غربی و ۵۹ پرونده در استان فارس خبر داده است. در این اطلاعیه بدون ذکر جزئیات بیشتر در خصوص پروندهها، اتهام این افراد «همکاری با دشمن» عنوان شده است.
زندان
- محشر (محترم) پرندین، نوکیش مسیحی محبوس در زندان اوین، با وجود ابتلا به بیماری قلبی و همچنین دو تومور در ناحیه زیر گلو و مجاورت مخچه، از رسیدگی تخصصی پزشکی و اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان محروم مانده است.
- هشت زندانی سیاسی از زندان اوین و یک زندانی از زندان تهران بزرگ به زندان قزلحصار کرج منتقل شدهاند. هرانا تاکنون هویت چهار تن از زندانیان منتقلشده از اوین را وحید سرخگل، علی شیدایی، محسن پیرایش و مهدی وفایی ثانی احراز کرده است. این افراد در «سلولهای امن» (اتاق چند نفره) زندان قزلحصار با مساحت حدود ۱۰ متر مربع و تحت محدودیتهای مضاعف نگهداری میشوند.
- محمدعلی عموری، زندانی سیاسی محکوم به حبس ابد، حدود ده روز پیش توسط نیروهای اداره اطلاعات اهواز از زندان شیبان این شهر به مکان نامعلومی منتقل شد. تاکنون اطلاعی از محل نگهداری و وضعیت او حاصل نشده است.
- پژمان زارع، شهروند بهائی ساکن شیراز، علیرغم گذشت بیش از ۶۵ روز از زمان دستگیری، همچنان در بازداشت و بلاتکلیفی به سر میبرد. وی اخیراً به زندان عادلآباد این شهر منتقل شده است.
آزادی مذهب
- دیدار احمدی، بشری مصطفوی و النا نعیمی، شهروندان بهائی ساکن رفسنجان، جهت اجرای حکم حبس راهی زندان شهرستان کرمان شدند.
- دادستان یزد از بازداشت سه شهروند مسیحی در این استان به دلیل آنچه «ایجاد گروه کلیسای خانگی و تبلیغ مسیحیت» عنوان کرده، خبر داد.
- فلورا صمدانی، شهروند بهائی، روز یکشنبه ۱۳ اردیبهشتماه، توسط نیروهای امنیتی در یزد بازداشت شد.
حقوق کودک
حق سلامت و امنیت کودکان: اطمینان از حمایت و حفاظت کودکان از هرگونه آزار، بهرهکشی و خطرات بهداشتی.
- یک نوزاد ۴۰ روزه در مشهد، توسط پدرش به قتل رسید. این مرد ۳۸ ساله متهم است که ابتدا با ماهیتابه و کف دست ضربات متعددی به سر فرزند خود وارد کرده و در نهایت با وارد کردن مدفوع نوزاد به دهان او و انسداد مسیر تنفسیاش، فرزند پسر خود را به قتل رسانده است.
- برخلاف تعهدات بینالمللی ایران تحت عنوان الحاق به پیماننامه حقوق کودک و تعهدات مربوط به عدم بهکارگیری کودکان در امور نظامی، یک پسر ۱۷ ساله در شهرستان دیر حین انجام آموزشهای نظامی جان خود را از دست داد. رسانههای رسمی او را از نیروهای بسیج معرفی کردند.
- دادستان عمومی و انقلاب زابل از بازداشت یک فرد مرتبط با پرونده کودکآزاری در شهرستان نیمروز خبر داد. این شخص متهم است که با هدف بهرهکشی اقتصادی، اقدام به معامله و ضربوجرح عمدی یک کودک ۱۰ ساله کرده است.
خشونت خانگی
گزارش تخلفات: هرانا در این ماه ۴ مورد قتل زنان ناشی از خشونت خانگی را ثبت کرد.
- مردی در منطقه تهرانپارس تهران، پدر، مادر و خواهر خود را با ضربات چاقو به قتل رساند.
- مردی در تهران، زن مورد علاقهاش را با خوراندن قرص برنج به قتل رساند. متهم بازداشت و پس از حدود دو ماه به این اقدام اعتراف کرد.
حقوق کار
- شعبه اول اجرای احکام دادسرای کرمان، هشت فعال صنفی معلمان این استان را جهت اجرای احکام حبس و جزای نقدی احضار کرده است. محمدرضا بهزادپور، حسین رشیدی و مجید نادری، جهت اجرای احکام حبس و شهناز رضایی شریفآبادی، زهرا عزیزی، لیلا افشار، میترا نیکپور و فاطمه یزدانی نیز جهت اجرای احکام جزای نقدی به این شعبه احضار شدهاند.
- ۹۰ تن از کارگران شاغل در پروژه ساخت سد مخملکوه خرم آباد در پی توقف این پروژه از کار بیکار شده اند.
- کارگران شرکت داروگر تهران از تاخیر بیش از پنج ماهه در پرداخت دستمزد و تعویق در واریز حق بیمه خود خبر دادند.
- رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی آمل از قطع بیمه ۴۰ هزار کارگر ساختمانی در استان مازندران خبر داد.
خشونت نظامی و قضایی و امنیت شهروندان
گزارش تخلفات: هرانا در این ماه، ۸ مورد قتل شهروندان را به ثبت رساند.
- در پی تیراندازی بیضابطه نیروهای اداره اطلاعات ایرانشهر به سمت یک خودرو، چهار سرنشین آن جان خود را از دست دادند.
- شامگاه پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت ماه، سه شهروند از جمله یک کودک در پی تعقیب و گریز و تیراندازی بیضابطه نیروهای نظامی در حوالی دشت شهر شهداد واقع در استان کرمان جان خود را از دست دادند.
واکنش های دولتی و نهادی
- غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه ایران، با اشاره به جنگ و فضای مرتبط با آن، بر ضرورت “تعقیب، محاکمه و مجازات سریع” افراد مرتبط با آن تأکید کرد. او این افراد را “عناصر پیادهنظام دشمن” توصیف کرد. اژهای همچنین با لحنی تهدید آمیز گفت که در محاکمه و مجازات قانونی این افراد “کوتاهی و اغماض” نمیکنیم. او تأکید کرد که ضابطین قضایی باید پروندهها را سریع رسیدگی و احکام را زودتر صادر و اجرا کنند. محسنی اژهای همچنین در واکنش به درخواستهای بینالمللی برای توقف اعدامها در ایران گفت: شما که هستید که بگویید اعدامها اجرا نشوند؟
- دادستان تهران اعلام کرد که کیفرخواست تمامی پروندههای مربوط به اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ صادر و به دادگاه ارسال شده و «برخی از احکام» نیز تاکنون به اجرا درآمدهاند. علی صالحی همچنین از تشکیل و رسیدگی به پروندههای مرتبط با جنگ ۱۲ روزه و درگیریهای نظامی اخیر میان آمریکا و اسرائیل با ایران خبر داد.
- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، با انتقاد از تداوم قطع اینترنت اعلام کرد که کاهش دسترسی به اینترنت، ارتباطات علمی و پژوهشی کشور را مختل کرده و تداوم اختلال اینترنت برای عموم مردم، «ضد امنیت ملی» است. حسین سیمایی، خواستار بازگشت هرچه سریعتر شرایط به وضعیت عادی و فراهم شدن دسترسی آزاد و پایدار به اینترنت برای دانشگاهیان و شهروندان شد. وزیر علوم همچنین با اشاره به پیامدهای تبعیض در دسترسی به اینترنت گفت که ایجاد اینترنتهای طبقاتی و محدود، احساس نابرابری و نارضایتی اجتماعی را تشدید میکند. سیمایی در ادامه هشدار داد که محدودیتهای اینترنتی علاوه بر آسیب به فعالیتهای علمی و پژوهشی، تبعات اجتماعی گستردهای نیز به همراه دارد.
- رئیس قوه قضاییه، بار دیگر با تهدید منتقدان و کاربران فضای مجازی، از برخورد قضایی با افرادی خبر داد که به گفته او در راستای اهداف «دشمن» فعالیت یا اقدام به بازنشر مطالب و اخبار میکنند. غلامحسین محسنی اژهای، با اشاره به تنشهای نظامی اخیر، مدعی شد بازنشر مطالب و اخبار منتسب به «دشمن» اقدامی علیه انسجام عمومی است. وی همچنین افرادی که به گفته او «با دشمن همصدایی میکنند» را فراتر از مخالفان سیاسی توصیف کرد و از رسیدگی «فوقالعاده» به پرونده این افراد خبر داد. رئیس قوه قضاییه همچنین تاکید کرد که فعالیتها و مواضع منتقدان و افرادی که از نگاه نهادهای امنیتی با رسانهها یا دولتهای متخاصم همکاری دارند، تحت رصد قرار دارد.
واکنش های بین المللی
- گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، با انتشار مطلبی خواستار توقف فوری اعدامها، آزادی بازداشتشدگان و بازگرداندن دسترسی به اینترنت در ایران شد. مای ساتو همچنین تداوم سرکوب مخالفان، استفاده از اتهامات امنیتی، اعترافات اجباری و فشار بر اقلیتها را محکوم و آن را نقض حقوق بشر خواند. او همچنین نسبت به وضعیت نرگس محمدی و نسرین ستوده ابراز نگرانی کرد و قطع طولانیمدت اینترنت را عاملی در تشدید نقض حقوق بشر، پنهانسازی اطلاعات و وارد آمدن خسارات گسترده به حوزههای اقتصادی، آموزشی و درمانی دانست.
- وزارت امور خارجه استرالیا اعلام کرد که هفت فرد و چهار نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی را به دلیل مشارکت در «نقض حقوق بشر در ایران»، از جمله سرکوب زنان و دختران و نقض حقوق شهروندی، تحریم کرده است. «اسکندر مومنی، سید مجید فیض جعفری، روحالله مومننسب، قربان محمد ولیزاده، محسن ابراهیمی، ناصر زرینقلم و منصور زرینقلم، همچنین فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا)، سازمان فضای مجازی سراج، صرافی برلیان و صرافی GCM» از جمله افراد و نهادهایی هستند که به دلیل نقش در نقض حقوق بشر تحریم شدهاند. دولت استرالیا برای این افراد و نهادها تحریمهای مالی و ممنوعیت سفر در نظر گرفته است.
- پارلمان اروپا با تصویب قطعنامهای، ضمن انتقاد از وضعیت حقوق بشر در ایران، خواستار گسترش تحریمهای هدفمند علیه «مقامات مسئول سرکوب»، از جمله سپاه پاسداران و نهادهای وابسته به رهبری جمهوری اسلامی شد. در این قطعنامه همچنین بر ادامه حمایت از هیئت حقیقتیاب سازمان ملل درباره ایران تاکید شده است. در متن این قطعنامه، نمایندگان پارلمان اروپا با اشاره به مواردی از جمله اعدامها و برخورد با معترضان، از اتحادیه اروپا خواستهاند تحریمها علیه مقامات جمهوری اسلامی را گسترش دهد و محدودیتهایی نظیر ممنوعیت ورود برخی افراد مرتبط با ساختار قدرت به اروپا را اعمال کند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر